الفيض الكاشاني

224

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ . « 46 » و تمام سخن در اين مورد خواهد آمد . غزالى گويد : درجهء دوّم اين است كه نفس خود را با رياضت در هر شبانه روزى به 2 / 1 مدّ ( حدود 5 سير ) كه يك گرده و خورده‌اى نان است برگرداند كه چهار گردهء آن يك من مىشود و اين مقدار 3 / 1 غذاى شكم است دربارهء بيشتر مردم ، چنان كه پيامبر خدا ( ص ) بيان كرده است و آن بيشتر از لقيمات « 47 » است ، زيرا اين صيغه براى قلت است و بر كمتر از عدد ده دلالت دارد . درجه سوّم اين است كه نفس خود را به اندازهء مدّ ( 10 سير ) برگرداند و آن دو گرده و نصف ( دو و نيم گردهء نان ) است و اين مقدار غذا دربارهء مدّ ( 10 سير ) برگرداند و آن دو گرده و نصف ( دو و نيم گردهء نان ) است و اين مقدار غذا بيشتر مردم بيش از 3 / 1 غذاى شكم است و نزديك به 2 / 3 غذاى شكم است و 3 / 1 براى آب باقى مىماند و ديگر جايى براى ذكر و ياد خدا نمىماند و در بعضى از روايات عبارت ثلث للذّكر ( 3 / 1 براى ذكر خدا ) به جاى ثلث للنفس ( 3 / 1 براى نفس كشيدن ) آمده است . درجهء چهارم اين است كه بيش از اندازهء يك مدّ تا به يك من باشد ولى بيش از يك من اسراف و مخالف فرموده خداى متعال است : وَ لا تُسْرِفُوا . * « 48 » يعنى دربارهء بيشتر مردم زيرا مقدار نياز به غذا نسبت به شخص و سنّ و شغل مختلف مىشود و در اين جا راه پنجمى است كه اندازه‌اى برايش معيّن نشده است ولى اين راه اشتباه است و آن اين اگر حقيقة گرسنه است هر چه خواهد بخورد و هنوز اشتهاى حقيقى دارد دست بكشد ، ولى غالبا چنين است كه آن كس كه نتواند

--> ( 46 ) اعراف / 31 : بگو چه كسى زينتهاى الهى را براى بندگان خود آفريده و روزيهاى پاكيزه را حرام كرده است ؟ بگو اينها در زندگى دنيا براى كسانى كه ايمان آورده‌اند ( اگر چه ديگران نيز با آنها مشاركت دارند ولى ) در قيامت خالص ( براى مؤمنان ) خواهد بود . ( 47 ) پيش از اين گفتار پيامبر ( ص ) گذشت « حسب بن آدم لقيمات يقمن صلبه و ان كان لابد فاعلا فثلث لطعامه و ثلث لشرابه و ثلث لنفسه ، ( 48 ) اعراف / 30 : و اسراف نكنيد .